ازاینکه پایگاه خبری - تحلیلی- آموزشی سایت اقتصادی ایران را جهت بازدید خود انتخاب نموده اید سپاسگزاری می نمایم. ضمنا"، این سایت،به نشانیهای : http://eghtesadi1.ir ، http://eghtesadiiran.ir ونیز http://eghtesadiiran.com قابل مشاهده می باشد. مدیرومسئول سایت اقتصادی ایران: محمدرضا عادلی مسبب کودهی
About

چرا ارز حاصل از صادرات بازنگشته است؟

0

در حال حاضر این سوال مطرح است که چرا ارز حاصل از صادرات به اقتصاد کشور بازنگشته است؟ تاکنون مباحث زیادی در این خصوص مطرح شده و سیاست­‌هایی نیز اتخاذ شده که عملا پس از چند ماه، نشان داد که نتوانسته شرایط را به نفع اقتصاد کشور تغییر دهد.

قبل از پرداختن به این ادعا لازم است، این بحث مطرح شود که اقتصاد ظروف مرتبط به یکدیگر است. شما نمی­‌توانید تصمیمی اتخاذ کنید و انتظار داشته باشید این تصمیم، بر سایر حوزه­‌ها اثرگذار نباشد. در حال حاضر مدام با این جمله مواجه هستیم که برخی سرمایه را  از کشور خارج می­‌کنند. این در حالی است که هیچ شخصی یا نهادی به طور مشخص عنوان نمی‌­کند که دقیقا چه فرد یا گروهی، این فعل را انجام می‌­دهند؟ آیا واقعا مردم در حال خروج سرمایه از کشور هستند؟

آمارها نشان می‌­دهد که حدود ۸۰ درصد از صادرات کشور در اختیار نهادهای مالی و شرکت­‌های دولتی شبه‌پولی است، که این گروه‌­ها نیز عمدتا ارز خود را وارد کشور می­‌کنند. زیرا نمی‌­­توانند بدون این کار به فعالیت خود در داخل کشور ادامه دهند. بنابراین این شرکت‌­ها تا به حال، ارز خود را وارد می­‌کرده و در مقابل ریال، دریافت می‌کردند. این ریال نیز از حساب شخص دیگری به حساب واریز می­‌شد و جابه­‌جایی نقدینگی شکل می­‌گرفت.

برخی این شائبه را مطرح می‌­کنند که این شرکت­‌ها مبالغ قابل‌توجهی را در حساب­‌های خارج از کشور خود قرار دادند. اگر یک پتروشیمی را به عنوان نمونه در نظر بگیریم که ۳۰۰ میلیون دلار صادرات دارد، کدام شرکتی جسارت دارد که این مبلغ را در حسابی خارج از کشور بدون هیچ مشکلی قرار دهد.

این طور نیست که شرکت­‌‌های پتروشیمی بتوانند این مبلغ را بدون مشکل در حساب­‌های خارجی نگه دارند و حتما با واکنش واحدهای تطبیق بانک‌­ها یا واحدهای مرتبط با پولشویی روبه‌­رو خواهند شد. شاید این مدیران بتوانند جابه‌­جایی این پول­‌ها را با تاخیر روبه­‌رو کنند، به شکلی که به خریدار خارجی عنوان کند که در شرایط کنونی از این عمل دست نگه دارد و فرآیند خرید را طولانی­‌تر از گذشته کند، اما در مجموع نمی‌­توانند طولانی مدت پول را در حساب­‌های خود قرار دهند و رسوب پول در حساب شرکت‌­­ها به شکل بلندمدت امکان ندارد.

شرایط کنونی نمی‌توان دست روی دست قرار داد و تنها خود را ملزم به استفاده از کانال مالی اروپا کرد. در گام نخست باید صادرات مواد پتروشیمی از انحصار شرکت­‌های دولتی و شبه‌­دولتی خارج و وارد رینگ صادراتی بورس شود.

بنابراین اگر یک اینفوگرافیک کامل از شرایط کنونی داشته باشیم، عمده صادرات صورت گرفته توسط شرکت­‌های پتروشیمی وابسته به صندوق­‌های بازنشستگی هستند. در مقابل صادرات بخش خصوصی، حجم قابل‌توجهی نسبت به این شرکت­‌ها ندارد. اتفاقی که در شرایط کنونی رخ داده این است که سیاست‌گذار مسیر اصلی را گم کرده و با ایجاد حواشی، صورت مساله را به نوعی مخدوش کرده است. برخلاف این که این ادعا مطرح می‌شود که ارز حاصل از صادرات در ماه‌­های اخیر به کشور برگردانده نمی‌شد، بنده معتقدم این ارز به کشور بازمی‌­گشته و این موضوع که صادرکنندگان بخش خصوصی ارز را خارج نمی­‌کردند، موضوع پذیرفته‌شده‌­ای نیست.

در شرایط کنونی، کشور روی یک نقطه عطف قرار دارد و شرایط مانند قبل نیست. بنابراین لازم است که سیاست‌گذار نسبت به شرایط جدید، تصمیم­‌های متناسب را اتخاذ کند. در حال حاضر جریان درآمدی شرکت­‌های خارج از کشور که محصولات داخلی را خریداری می­‌کردند با یک مانع بزرگ به نام تحریم روبرو شده و این شرکت­‌ها نمی­‌توانند منابع به داخل کشور وارد کنند.

نمی­‌توان در این شرایط دست روی دست قرار داد و تنها خود را ملزم به استفاده از کانال مالی اروپا کرد. بنابراین باید در داخل کشور سیستمی ایجاد کرد که عملا این مانع بزرگ از میان برداشته شود. در گام نخست باید صادرات مواد پتروشیمی از انحصار شرکت­‌های دولتی و شبه‌­دولتی خارج و وارد رینگ صادراتی بورس شود. بنده سابقه حضور در هیات‌مدیره بورس نفت را داشتم و ارزیابی‌­ها نشان می­‌دهد که رخداد کنونی در خصوص عرضه نفت در بورس، پنج سال پیش باید عملیاتی می­‌شد. اما متاسفانه مسئولان در وزارت نفت، در این خصوص تعلل کردند و باید در این خصوص بازخواست شوند. این موضوع عملا با اجرای برجام از ذهن­‌ها پاک و به فراموشی سپرده شد.

اگر پنج سال قبل، مکانیسم این بازار اجرایی می‌­شد، در حقیقت تجربه گران‌بهایی ایجاد می­‌شد که می­‌توانست در شرایط کنونی به مدد ما برای عرضه محصولات بیاید. در شرایط کنونی، می‌­توان به واردکنندگان کشور که در انتظار تخصیص ارز هستند، محصولات صادراتی را واگذار کرد. در این شرایط تحمیلی، اگر بخواهیم از مانعی به عنوان تحریم‌­ها عبور کنیم، باید از مکانیسم تهاتر بهره ببریم. به بیان دیگر می­‌توان به جای عرضه ارز، این کالاها را به بخش واردکنندگان واگذار کرد تا با بهره‌­گیری از مکانیسم تهاتر، بتوانند مواد اولیه مورد نیاز خود را وارد کنند. اینکه در شرایط کنونی، به امید درست شدن کانال‌­های مالی باشیم و فرصت مبادله را از دست دهیم، نمی­‌تواند گزینه مناسبی برای اقتصاد ما باشد.

در کشور ما مادامی که صحبت از حضور بخش خصوصی در محصولاتی نظیر پتروشیمی می‌­شود یا اینکه مکانیسم عرضه را در بورس تقویت کنیم، گفته می‌شود که صادرات محصولات ایران در دنیا چند دست خواهد شد و این موضوع سطح قیمت محصولات کشور را کاهش می‌­دهد.

صحبت مسئولان این است که در حال حاضر راهکارهایی در دست اقدام است. اما صحبت من این است که تا این سیاست­‌ها بخواهند عملی شوند، فضای اقتصاد با هرج‌­ومرج روب­رو خواهد شد و نمی‌­توان در این شرایط حساس فرصت‌سوزی کرد. باید چرخ صنایع و تولیدکنندگان کشور بچرخد. درحال حاضر در شرایط امتحان کردن سیاست‌ها نیستیم، بلکه باید از تجارب خود در گذشته برای رسیدن به یک راهکار عملی درس بگیریم. در این شرایط باید از افراد فعال در بدنه بازار بهره برد و صحبت­‌های این افراد را شنید. سیاست‌گذاری پشت میز و درب­‌های بسته، نمی­‌تواند اقتصاد کشور را در شرایط کنونی، از پرتگاه­‌ها و دست‌­اندازها عبور دهد. هر لحظه‌­ای که فرصت اجرای سیاست مناسب از دست می‌­رود، کشور به مرحله بحرانی نزدیک­‌تر می­‌شود.

نمی­‌توان برای یک سیاست اشتباه، کشور ماه‌­ها هزینه بپردازد و سرانجام دریابیم که این راه نادرستی بوده است. در حال حاضر یگانه مسیر دور زدن تحریم‌­ها، کوچک کردن حجم صادرات به شرکت­‌هایی است که بتوانند از پتانسیل بخش خصوصی استفاده کند، اما در حال حاضر بسیاری از ذی­نفعان که حتی به بدنه سیاست‌گذاری رخنه کرده‌­اند، به دنبال شفاف‌سازی نیستند و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، باعث باعث پایان عمر دلالی و فساد این گروه است.

نقل می‌­شود که در برهه­‌ای از زمان به دلیل تمام شدن بیماری مالاریا، درصدد بودند که اداره مبارزه با این بیماری را منحل کنند. اما کارمندان این اداره، پشه‌­های ناقل را در شیشه نگه می‌­داشتند تا زمانی که دستور انحلال صادر می­‌شد، این پشه­‌ها رها می­‌شد و از انحلال این شرکت جلوگیری می‌­شد. در کشور ما نیز مادامی که صحبت از حضور بخش خصوصی واقعی در محصولاتی نظیر پتروشیمی می‌­شود یا اینکه مکانیسم عرضه را در بورس تقویت کنیم، این موضوع عنوان می­‌شود که صادرات محصولات ایران در دنیا چند دست خواهد شد و این موضوع سطح قیمت محصولات کشور را کاهش می‌­دهد، این در حالی است که در شرایط کنونی نیز محصولات پتروشیمی زیر قیمت بازار به فروش می‌­رود و در این خصوص پنهان کاری وجود دارد.

بنابراین شفاف‌­سازی دراین خصوص نیز هزینه­‌هایی دارد که باید افراد را متقاعد به پرداخت آن کرد. در مجموع باید تاکید کرد که کشور در شرایط سخت قرار دارد و نیاز به تصمیم‌­های سخت است. در عین حال این تصمیمات باید از قابلیت عملیاتی شدن برخوردار باشد تا راهکاری را پیش پای فعالان حوزه کسب­‌وکار قرار دهد.

منبع: تجارت‌فردا

https://tejaratnews.com/insight

هدف از راه اندازی سایت اقتصادی ایران بررسی مسائل ومعضلات اقتصادی ایران وارائه راهکارهای مناسب می باشد . به امید روزی که شاهد جامعه ای شاداب وبا رونق وشکوفائی اقتصادی باشیم برای همگان بویژه بازدید کنندگان این سایت اقتصادی سلامتی ونیکبختی آرزو می نمایم. با تشکر مدیر و مسئول سایت اقتصادی ایران: محمدرضا عادلی مسبب کودهی

لطفا دیدگاه خود را ثبت کنید

استفاده ازمطالب پایگاه خبری - تحلیلی - آموزشی سایت اقتصادی ایران با ذکرمنبع بلامانع است. مدیرومسئول سایت اقتصادی ایران: محمدرضا عادلی مسبب کودهی